Poezio
piece of old paper
Esperanto Angla Germana
bonveniga paĝo Manfredo † listo de la poemoj listo de la tradukaĵoj listo de poetoj Poezio en nombroj registri
 eksporti for presado: vertikala formato (PDF) kverformato (PDF) | montru ĉiujn eksport-formatojn
verkinto  [voknomo] titolo lingvo publikigo identiga kodo lasta modifo aspekto
Friedrich Wilhelm Weber * Dreizehnlinden, Kapitel 4, Die Mette Germana Arg-298-152 2014-12-20 19:51 Manfred nur tiun forigu
Manfredo Ratislavo Dektritilio, ĉapitro 4, La noktomeza meso Esperanto Arg-301-152 2014-12-20 19:50 Manfred nur tiun forigu

Friedrich Wilhelm Weber,
Dektritilio, ĉapitro 4, La noktomeza meso

 

Friedrich Wilhelm Weber,
Dreizehnlinden, Kapitel 4, Die Mette

 
tradukita de Manfredo Ratislavo    
 
1 Noktomezo! Sonorilo   1 Mitternacht! Durch ferne Schluchten
sonas, la monaĥoj piaj   Klingt das Klosterglöcklein helle:
devas jam ekstari tie   Fromme Schläfer, schwarze Mönche,
en malgrandaj ĉambroj siaj.   Werdet wach in eurer Zelle;
 
2 Vi vekiĝu, dormemuloj   2 Werdet wach, ihr frommen Schläfer!
de fojnsaka lito, ĉeso   Von dem harten Strohsackbette
estas nun de l’ nokto, iru   Ruft des Ordens strenge Regel
en preĝejon al la meso.   In die Kirche zu der Mette;
 
3 Ili ĉiuj kune iras   3 In die Kirche, wo die Pfeiler
en la kirkon kun gigantaj   Wie gebannte Hünen ragen,
pilieroj, ŝtonvolbaĵon   Die das schwere Steingewölbe
kvazaŭ ŝultre portegantaj;   Keuchend auf den Schultern tragen;
 
4 tien, kie murpentraĵoj   4 Wo die stillen, weißen Bilder
brilas en trankvilo, kie   An den grauen Wänden schimmern,
ĉe l’ altar’ kandeloj flagras,   Wo im Chor die ew’ge Lampe
tie incenditaj pie. -   Und geweihte Kerzen flimmern. -
 
5 Kanto mia, nun memoru,   5 Jetzt, mein Lied, du scheue Jungfrau,
ĝuste diru al mi ĉiujn,   An die Stirne leg den Finger,
kiuj kantis, preĝis tie;   Sinne wach: du mußt mir nennen
nomu al mi ĉiujn tiujn,   All die Beter, all die Singer;
 
6 ties sorton kaj hejmlandon!   6 Heimatland und Los der Männer,
Ilin vidas mi enpaŝi;   Die da zu den Sitzen traten,
kion ĉiu tiam pensis,   Und was jeder eben dachte,
devas vi al mi malkaŝi;   Mußt du raten und verraten;
 
7 ĉion, kvankam tio, jeno   7 Alles, ob auch das und dieses
povas ŝajni tro maldeca:   Herb und ungebührlich scheine:
bonaj homoj estis ili,   Die du zeigst, sie waren Menschen,
ĉio estis ja homeca. -   Gute Menschen, wie ich meine. -
 
8 Jen unue enen paŝis   8 Erstlich schritt herein der greise
la abat’ kun seriozo,   Abt Warin, voll Kraft und Würde,
jam klinita de la jaroj,   Stumpf und stark; die Last der Jahre
forta kaj kun digna pozo;   Beugt’ ihn und des Amtes Bürde.
 
9 fil’ de Saksa duk’ kaj Franka   9 Ekberts Sohn, des Sachsenherzogs,
princidin’, en juna aĝo   Frankenfürst vom Mutterblute,
ĉasis lupojn en arbaro,   Unter die Ardennenwölfe
la Ardena, kun kuraĝo.   Sprang er früh mit keckem Mute;
 
10 Ofte li en Hispanujo   10 In der Kämpfer dichte Knäuel
tre aŭdacis en batalo;   Sprang er kühn in zwanzig Schlachten;
malrespekti mondon, tempon   Ronzeval im heißen Spanien
lin instruis Roncevalo.   Lehrt’ ihn, Zeit und Welt verachten.
 
11 Kun Rolando li batalis,   11 Ronzeval! Die Heiden tobten,
kiun trafis morta sago;   Flammen sprühte Durindane,
la araboj fine venkis,   Olifant zerbarst im Dröhnen,
fine sinkis la krucflago.   Dennoch sank die Kreuzesfahne.
 
12 Ofte en batal’ sin movas   12 Und der Abt, in manchem Traume
la abat’ en sonĝo sia,   Ächzt’ er noch in Kampfeswettern,
kvazaŭ sonus jen la lasta   Hört’ seines jungen Kämpen
voko de kompano lia.   letztes Jauchzen, letztes Schmettern.
 
13 Sonis tra animo lia   13 Durch die Heldenseele rauschte
la Rolanda melodio,   Jetzt des Rolandsliedes Weise
kaj mallaŭte li suspiris:   Wild und schmerzlich: „Vanitatum
„Vanta, vana estis ĉio!“ -   Vanitas!“ erseufzt’ er leise. -
 
14 Venis tiam la prioro,   14 Warkward drauf, der Pater Prior,
malmultkapharara nure,   Echtes Reis vom Stamm der Sachsen,
bluokula kaj altkreska,   Lichten Haars mit blauen Augen,
estis saksdevena pure.   Schulterbreit und hochgewachsen.
 
15 Fluis barb’ de liaj lipoj   15 Von der Lippe weich und üppig
mola, longa; kaj traglitis   Floß sein Bart in langen Locken,
ties bukloj liajn fingrojn   Oft beim Grübeln durch die Finger
ofte, kiam li meditis.   Glitten ihm die goldnen Flocken.
 
16 Kie faras tra rokpordo   16 Wo der Weser blaue Fluten
sian vojon la Vezero,   Durch das Felsentor sich bahnen
jen situis lia korto,   Ihren Weg ins weite Flachland,
la praava, ce l’ rivero.   Lag der Freihof seiner Ahnen.
 
17 Lerta je parol’ kaj lango   17 Wortgewandt und zungenfertig,
lernis vire li diskuti;   Lernt’ er aller Männer Rede;
sciis akre, tranĉe uzi   Scharf und schneidig zu gebrauchen
ĝin, se devis li disputi.   Wußt’ er sie in mancher Fehde.
 
18 Fluis ja en liaj vejnoj   18 Lust am Kampf im deutschen Herzen,
Spita sango de l’ Germanoj,   Deutsches Blut in jeder Ader,
li kverelis kun la Slavoj,   Mit Romanen, Welschen, Wenden
Keltoj kaj la Romianoj.   Stritt er oft in hartem Hader.
 
19 Sed al bruskaj kontraŭuloj   19 Aber schroffen Widersachern
skribis li en juna aĝo   Schrieb er gern im Jugenddrange
glave sian opinion   Seiner Meinung rote Runen
kaj sur brust’ kaj sur vizaĝo.   Mit dem Schwert auf Brust und Wange.
 
20 Sed li nun plitrankviliĝis;   20 Stiller war sein Mut geworden;
nur se memorigis iu   Nur wenn unversehens einer
jenan tagon de Verdeno,1)   Jenes Tags bei Verden dachte,
jenan sangan tagon, kiu   Jenes Bluttags, schwarz wie keiner,
 
21 estis nigra por la Saksoj,   21 Fuhr er auf, die Augen blitzten,
tiam sentis li koleron;   Glüh vom Sachsentrotz, dem alten;
sed li sciis bridi siajn   Doch er konnte starken Willens
sentojn kaj la maltoleron;   Seinen Zorn im Zügel halten;
 
22 ĉar li servis virfidele   22 Denn er dient’ in Mannentreue
al la duko, filo Dia,   Seinem Herzog, Gottes Sohne,
kiu krucon kaj dornkronon   Der da führt das Kreuz im Banner
havas en standardo sia.   Und die blut’ge Dornenkrone.
 
23 Estas trista li hodiaŭ;   23 Sein Gemüt bewegten heute
antaŭvidas li, ke iam   Trübe, traurige Gedanken:
venos la malbon’ de tiuj,   Die des Heilands Lehre brachten,
kiuj l’ krucon portis tiam;   Arges bringen einst die Franken.
 
24 ke de l’ okcident’ minacos   24 Denn er sah im Geist: vom Westen
rab’, perforto kaj falsigo   Droht Gewalttat, Raub und Fälschung
de l’ germana jur’ kaj moron   Deutschen Rechts und deutscher Sitte
inundanta romanigo.   Überflutende Verwelschung.
 
25 Levis li profetajn siajn   25 Fern, noch fern! - Zum Hochaltare
vidojn supren al l’ altaro:   Hub er fromm die Seherblicke:
„Gracu al patrujo mia,   „Herr der Welt, in Gnaden füge
ho Sinjoro de l’ homaro!“ -   Meines Vaterlands Geschicke!“ -
 
26 Iris poste softapaŝe   26 Heribert, der bleiche Denker,
Heribert’, pensulo pala;   Folgt’ ihm nach mit sachten Schritten;
staris lia hejmo en la   Wo die Mosel rauscht’, da standen
region’ Mozelo-vala.   Seines Heimatdorfes Hütten.
 
27 Multajn jarojn en Francio   27 In der gallischen Corbeja
li atendis, ke akiru   Saß der Jüngling viele Jahre,
li neekkonitan scion,   Harrend, daß das Nieerforschte
ke saĝul’ al li ĝin diru.   Weiser Mund ihm offenbare,
 
28 Koni ĉiujn mondajn leĝojn,   28 Die Gesetze, die der großen,
tio estis lia celo:   die der kleinen Welt gebieten,
li sin kontentigis je la   Bis er sich beschränkt’ und senkte
studo de Aristotelo.   In den Geist des Stagiriten.
 
29 Nun li pensas pri l’ problemo,   29 Jetzt erwog er das Problema,
ĉu virt’ aposteriore   Ob der Tugend milde Flamme
venas el instru’ kaj sperto   Aus Belehrung und Erfahrung
aŭ ĉu sidas ĝi enkore. -   Oder aus dem Herzen stamme. -
 
30 Tiam venis Luithardo,   30 Dann erschien der Pater Luthard,
el nobela familio,   Falkenäugig, hochgeschossen,
falk-okula, en montaro   Edlen Bluts; im Habichtswalde
kreskis tiu ĉi abio.   War dies Tannenreis ersprossen.
 
31 Al ĉasad’ kutimiĝinte   31 Früh gewöhnt an Weidmannswerke,
en arbar’, sur erikejo,   Trotz der Schul’ an Weidmannssprüche,
li havigis ĉion por la   War’s ihm Freud’ und Pflicht, zu schaffen
monaĥeja kuirejo.   Vorrat in die Klosterküche
 
32 Lupojn, vulpojn li insidis,   32 Und, was unhold trabt im Berge,
kiuj estis vera plago;   Fuchs und Wolf, die schlimmen Plager,
eĉ la ursojn li atakis   Zu belisten und den Bären
per la arko kaj la sago.   Anzugehn im eignen Lager.
 
33 „Ĉu sukcesos mi,“ li pensis,   33 Dacht’ er jetzt: „Die Knospen schwellen:
„morgaŭ urogalon pafi?   Sollt’ es morgen nicht gelingen,
Ĉe tagiĝo, dum amludo,   Auf der Falz im Tagesdämmern
tiam povos mi gin trafi.“ -   An den Auerhahn zu springen?“ -
 
34 Enen paŝis patro Ivo,   34 Nach ihm trat herein der Riese
kiun ja konvenis plie   Pater Ivo. Traun, dem Alten
porti kaskon kaj kirason   Stünden besser Helm und Brünne
ol monaĥ-cemizon pie.   Als des Chorhemds weiche Falten!
 
35 Devis li la patrajn gregojn   35 Hüten mußt’ er seines Vaters
gardi en junaĝo sia;   Herden auf den Emmerauen;
estis disbatita tie   Dort, im Kampf mit einem Roßdieb
de ŝtelist’ vizago lia.   Ward ihm sein Gesicht zerhauen,
 
36 Disfendiĝis de orelo   36 Zwiegeteilt von Ohr zu Ohre;
ĝis orelo la cikatro.   Rot und blau erquoll die Narbe:
„Iru en la monaĥejon!“   Geh ins Kloster, armer Junge,
diris al li lia patro.   Mädchen lieben beßre Farbe!
 
37 Li malantaŭ monaĥejaj   37 Drauf in Winfrieds heil’gen Mauern
muroj sin instrui lasis,   Ließ er gern sich unterrichten:
la latinan ekzamenon   Zwar Raban, der kluge Meister,
li malbone nur trapasis.   Lobte sein Latein mitnichten;,
 
38 Sed komprenis li rapide   38 Doch begriff er schnell der Zahlen
de la nombroj la misteron,   Heimlichkeit; mit Stab und Leine
kaj al firma konstruaĵo   Maß er und zu festem Baue
li kunmetis ĉiun eron.   Fügt’ er schicklich Holz und Steine.
 
39 Kiam oni ekkonstruis   39 Als nun Abt Warin das neue
tiun monaĥejan domon,   Klosterhaus begann zu gründen,
oni vidis gaje iri   Ging im Dienst der Werkerfahrne
tien ĉi ĉi tiun homon.   Frohen Muts nach Dreizehnlinden.
 
40 Pensas li nun: „Al sanulo   40 Jetzo dacht’ er: „Schwere Krankheit
sendas malsanecon Dio;   Schickt der Himmel dem Gesunden
Estis mi vundata ege,   Zur Genesung und dem Kranken
kaj saviĝis mi per tio.“ -   Zur Genesung schwere Wunden.“ -
 
41 Venis tiam sesa frato,   41 Pater Bernhard war der sechste,
de l’ Bruktrera tribo ano,   Stammend aus den Bruktrerföhren,
kiuj portas lignajn ŝuojn,   Wo die Menschen Holzschuh tragen
nutras sin per nigra pano,   Und von schwarzem Brot sich nähren:
 
42 homoj palaj kaj trankvilaj,   42 Blasse, blonde, stille Menschen,
kiuj kredas je fantomoj;   Träumerische, ahnungsreiche;
nokte ŝvebas tiuj cirkaŭ   Nächtlich flattern Geisterschemen
marĉoj kaj iliaj domoj.   Durch die Heid’ um Moor und Teiche.
 
43 Ĉar li serĉis la trankvilon   43 Von des Vaters Strohdachkotten
for de l’ hejma kabanaro,   Schied der Knab’ und suchte Ruhe;
lin konsolis kaj akceptis   Hathumar, der milde Bischof,
episkopo Hatumaro.   Gab ihm Trost und Lederschuhe.
 
44 Gardis lin la frat’ Tankmaro,   44 Tankmar hieß der fromme Priester,
ke ne trou la fervoro;   Der dem Eifervollen wehrte;
eĉ ĉi tie li ne trovis   Auch in stiller Klosterzelle
la trankvilon de la koro.   Fehlt’ ihm, was sein Herz begehrte.
 
45 Je la vivo enĉiela   45 Nach des Himmels goldnen Häusern
tage, nokte li sopiris:   Weint’ er jetzt, wie spät und frühe,
„Havu la anim’ flugilojn!“   Seufzend: „Wer doch Taubenflügel
ofte plore li suspiris. -   Der gefangnen Seele liehe!“ -
 
46 Vigle post li paŝis enen   46 Munter schritt ihm nach der kecke
nun la frato Sigevardo.   Sigeward. Des Osnings Hänge
De l’ deklivoj de l’ Osningo2)   Rauschten in die Brust des Knaben
venis tiu gaja bardo.   Wilde, wunderliche Sänge.
 
47 Sur dancfestoj aŭ kortegoj,   47 Mit den Sängen, mit der Fiedel
siajn kantojn jen kantante,   Zog er weit von Gau’n zu Gauen,
vagis li tra multaj landoj,   Strich zum Tanz den Freilingstöchtern
violonon jen ludante.   Und den stolzen Edelfrauen.
 
48 Vidis li la delegiton   48 Sah am Königshof des großen
de Haruno Alraŝido,   Harun-al-Raschids Gesandten
- ankaŭ ties elefanton,   An den großen Frankenkönig,
por li pli impona vido -,   Den noch größern Elefanten;
 
49 kiam li ĉe l’ rega korto   49 Auch ein Äfflein; dieser Affe
ludis siajn melodiojn,   War der erste Aff’ im Norden:
vidis ankaŭ la unuajn   Menschheitsväter sind sie später
elmontritajn jen simiojn.   Und gemein im Land geworden.
 
50 Kiam pro venteg’ taŭziĝas   50 Saust dem müden Wandervogel
de la migrobird’ plumaro,   Quer der Sturmwind ins Gefieder,
tiam laca gi volonte   Gern an menschenferner Stelle
sin sidigas en arbaro.   Läßt er sich im Walde nieder.
 
51 Sigevardo, la vagulo,   51 Sigeward, der irre Fahrer,
forfuginta mondajn bruojn,   Flüchtend aus dem Weltgebrause,
antaŭ la preĝejan pordon   Stellt’ ans Kirchtor Stab und Schuhe
metis siajn migroŝuojn.   Und erkor die stille Klause.
 
52 Estas tolerebla eble   52 Islands Falke kann die Kappe,
por la falko la ĉapeto;   Ring und Riemen stumm verschmerzen:
kant’ nereteneble fluas   Unaufhaltsam bricht des Liedes
el la koro de poeto.   Sprudel aus Poetenherzen.
 
53 Ankaŭ en la monaĥejo   53 Auch im Kloster, deutsch und römisch,
sonis liaj kantoj belaj;   Klangen Sigewards Gesänge,
sed la kantoj pri l’ Osningo   Doch am hellsten klang der liebe
hejma estis la plej helaj.   Heimatlaut der Osnighänge.
 
54 Ĵus en lian kapon venis   54 Jetzo durch den Kopf des Mönches
moka vers’ pri Franka rato:   Flog ein Reimlein auf die Franken:
„Kiam ridos la prioro,   „O wie wird der Prior lachen,
ĉagrenigos la abato!“ -   Und der Abt, wie würd’ er zanken!“ -
 
55 Hato venis, altafrunta,   55 Hatto kam, mit hoher Stirne
kun rigardoj goj-ebriaj;   Und mit selig trunknen Blicken:
venis li de l’ land’ de l’ Rejno   Kind des Landes, wo am Hügel
kun vinberplantejoj ĝiaj.   Rhein und Wein sich freundlich nicken.
 
56 Ivo diris pri li ŝerce:   56 Ivo sagt’ im Scherz, die Mutter
„Nutris lin patrino lia   Hab’ in einer Rebenlaube
per vinbera mosto dolĉa,   Ihn ernährt mit feurig süßem
ne per propra lakto sia!“   Most der Deidesheimer Traube.
 
57 Frue li dediĉis sin jam   57 Früh gewidmet dem Altare,
al la servo eklezia;   Trieb es ihn, zu Dreizehnlinden
trovi versojn, melodiojn   Heil’ger Hymnen und Sequenzen
estis ŝat-okupo lia.   Wort und Weise zu erfinden;
 
58 Ankaŭ sciis li bildigi   58 Auch mit wohlgewählten Farben
per koloroj viv-fidelaj   In lebendig treuen Bildern
historiojn religiajn,   Auf der Leinwand fromme Sage
kaj en bildoj rave belaj.   Und Geschichte abzuschildern.
 
59 Pentras li enpense, kiel   59 Heute malt’ er in Gedanken
reekstaris Kristo glore,   Wie sein Held, der Todbesieger,
falis malamikoj dorsen,   Glorreich auferstand und rückwärts
kantis angelar’ adore. -   Taumelten die welschen Krieger. -
 
Traduko de la Germana poemo "Dreizehnlinden,
Kapitel 4, Die Mette" de Friedrich Wilhelm
Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, *1813-12-25
- †1894-04.05) en Esperanton de
Manfredo Ratislavo (Manfred Retzlaff,
Stettiner Str. 16, D-59302 Oelde, Germanio,
*1938-11-04).
  Verkinto de tiu ĉi Germana poemo estas
Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo
Vebero, *1813-12-25 - †1894-04.05).
 
1) Ĉe Verdeno (germane: Verden an der Aller),
situanta en la nuna germana provinco
Malsupra Saksio, la Franka reĝo Karlo,
nomata la Granda, lasis laŭ iu raporto
senkapigi proksimume 4.500 Saksajn
nobelulojn, kiuj estis ribelintaj kontraŭ
lia reĝimo.
   
2) „Osningo“ (germane: Osning) estas
malnova nomo de la Teŭtoburga Arbaro,
montaro en norda Germanio.