1/7

Friedrich Wilhelm Weber,  Friedrich Wilhelm Weber,

Dektritilio, ĉapitro 8, La druidino Dreizehnlinden, Kapitel 8, Die Drude

tradukita de Manfred Retzlaff

1 Regis nokto enarbare, kalmo kaj nenio bruis; ĉirkaŭ l’ trunkoj de la arboj milde la lunlumo fluis.

1 Stille Nacht im tiefen Walde! Um der Birken weiße Rinde, Um der Erlen dunkle Stämme Floß das Mondlicht weich und linde.

2 Nur malsupre en la valo babiladis rivereto, kiel flustre, duondorme diras ion infaneto.

2 Nur der Bach im Grunde schwatzte, Von Gesträuch und Ried umdüstert, Wie ein Kind im halben Schlummer Mit sich selber spricht und flüstert.

3 Foje nur eksonis fore de anaso raŭka krio; foje oni aŭdis ion, se de arbo falis io.

3 Und dazwischen klang der Ente Heisrer Ruf vom fernen Teiche, Und zuweilen auf den Rasen Fiel die braune Frucht der Eiche.

4 Vagis jen la melo, kiu vivas en arbar’ ermite, tra l’ faghaloj, ĉirkaŭiris senarbejojn li evite.

4 Und der Dachs, der frömmste Klausner Von den Waldbewohnern allen, Streifte scheu, die Lichtung meidend, Durch der Buchen finstre Hallen.

5 Tie, ĉe deklivo norda, meze en la sovaĝejo, jen situis iu groto, for de ia homloĝejo.

5 Dort am Hang, zum Nord gerichtet, Fern den Straßen und den Steigen, Lag verloren eine Höhle In der Wildnis ödem Schweigen,

6 Vasta estis ĝi,senfina; iam estis ĝi loĝata laŭ saga’ de nanoj, kiuj iris for, nun evitata.

6 Weit und endlos; nach der Sage Einst bewohnt von klugen Schmieden, Zwerggeschlecht, das ausgewandert, Jetzt verrufen und gemieden.

7 Estis tio lok’ terura, kiel pordo de l’ infero; serpentumis sur la rokoj verdaj ĉiroj de hedero.

7 Schaurig war die Kluft, von rauhen Felsenknorren überhangen; Um das Torgewölbe schlichen Efeuranken, grüne Schlangen;

8 Serpentumis arbradikoj tra la fendoj de l’ ravino; kvazaŭmorta, forgesite loĝis jen la druidino.

8 Schlangen krochen durch die Spalten, Schwarze Schlangen, Wurzelknoten, Wo die greise Drude hauste, Weltvergessen wie die Toten,

…  …

2/7

9 Sola estis ŝi kun hundo,^{14} kun la oldaj dioj, kiuj^{15} alparolis ŝin en ŝtormoj aŭ en birdo-voĉoj iuj.

9 Einsam mit dem treuen Hunde, Einsam mit den alten Göttern, Die zu ihr in Vogelstimmen Sprachen und in Sturmeswettern.

10 Ĉe la fonto antaŭ l’ grot’ sen movo estis ŝi kaŭranta, kiel griza ŝtonfiguro super tombo malĝojanta.

10 An der Quelle vor der Grotte Saß sie regungslos gekauert, Wie ein graues Steingebilde Über einem Grabe trauert.

11 Suben pendis lutra felo ĝis la kokso, de la kolo; kovris ŝiajn membrojn falda vesto ĝis la maleolo.

11 Von der Achsel hing ein dunkles Ottervlies zur Hüfte nieder, Ein Gewand von weißer Wolle Hüllte faltenreich die Glieder.

12 Sonĝe sidis kun la frunt’ ŝi en maldekstra mano sia, dum la dekstra mano kuŝis sur la kap’ de hundo ŝia.

12 Träumend saß sie; in der Linken Lag die Stirne, ernst und edel, Tief gefurcht; die Rechte ruhte Auf des Hundes breitem Schädel.

13 Sidis ŝi jen meditante, unu el la inoj mornaj, kiuj ĉerpas el la fonto de la scio, tiuj Nornaj.^{16} 13 Sinnend saß sie, eine Norne, eine von en finstern Frauen, Die den Born des Wissens schöpfen Und den Gang der Zeiten schauen.

14 Ĉu revagis ŝiaj pensoj al la tagoj forfuĝintaj, antaŭ ol la Frankoj estis Saksajn landojn konkerintaj?

14 Schweiften zu entflohnen Tagen Rückwärts eilend die Gedanken, Beßre Zeit, eh welsche Rosse Aus den Sachsenbächen tranken?

15 Ĉu ŝi afliktiĝis pro la mizerega nuna stato, aŭ ĉu antaŭ ŝi vidiĝis en estont’ malbona fato?

15 Was die Seele ihr bewegte, War’s der Gegenwart Bedrängnis? Lag vor ihren Seherblicken Drohend künftiges Verhängnis?

…  …

14 aŭ:

Solis ŝi kun sia hundo, ŝi kun siaj dioj solis, kiuj en birdvoĉoj kun ŝi aŭ en ŝtormveter’ parolis.

15 aŭ:

sola kun la dioj, kiuj

16 La Nornoj (vidu PIV) estas laŭ la ĝermana mitologio diinoj, kiuj destinas la sorton de la homoj, ili korespondas al la Parcoj de la greka mitologio.

3/7

16 Grumblis ŝia hundo, glimis de okuloj liaj brilo;^{17} ĉar de malproksime sonis paŝoj tra l’ arbar-trankvilo.

16 Doch ihr Wächter knurrt’, es glommen Grünlich seine Augensterne; Durch des Waldes tiefe Stille Hallten Schritte aus der Ferne;

17 Jen Elmar’, li ŝin salutis, rekte antaŭ ŝi haltante. �Kion volas vi?“ ŝi diris, ŝian kapon ne levante.

17 Männerschritte: Elmar nahte; Vor der Drude blieb er stehen; Gruß und Gegengruß: �Was willst du?“ Sprach sie, ohne aufzusehen.

18 �Svanahild’, vi saĝulino, pli ol tri generaciojn vi favore ja konsilis niajn Falkajn familiojn.

18�Swanahild, du weise Waldfrau, Länger als seit drei Geschlechtern Warst du hold dem Stamm der Falken, Seinen Söhnen, seinen Töchtern.

19 Hejmen iris al Votano kaj al Frejo ĉiuj; domo mia estas forlasita, estas mi soleca homo.“ 19 Längst zu Wodan und zu Freia Heimgefahren sind sie alle: Öde steht mein Haus am Hügel, Einsam bin ich in der Halle.“

20 �Malfermita al vi estas^{18} ja la voj’ al amikaro, sed sur voj’ ne surpaŝata kreskas densa arbustaro.

20 �Junger Falk, der Weg ist offen, Der den Freund zum Freunde leitet; Gras und Dorn und Ranken wuchern Auf dem Pfad, den niemand schreitet.

21 Juna Falko, longe flugis vi ne plu al grundo mia; ĉu vi timas la tag-lumon, ke vi venas je hor’ tia?

21 �Junger Falk, seit manchen Monden Flogst du nicht zu meinem Grunde; Fürchtest du des Tages Augen, Daß du kommst zu nächt’ger Stunde?

22 Je solstic’, ĉe l’ ŝtono estis^{19} lasta renkontiĝo nia, aŭdis mi pri la enhala brava flugil-bato via, 22 Dort am Stein, zur Sonnenwende, Sah ich dich zum letzten Male, Doch vernahm ich wohl von deinem Flügelschlag im Frankensaale,

…  …

17 aŭ:

verde lia okul-brilo;

18 aŭ:

Malfermita al vi estas ja la vojo al-amika, sed sur vojo ne paŝata kreskas arbustaro pika.

19 aŭ:

Ĉe l’ ofero-ŝton’ okazis

4/7

23 Ke bruligis viajn plumojn vi en flamoj.“ - �Tion, kion homa dev’ ordonas, ĉu vi volas nun kondamni tion?“ 23 Und wie du dein glatt Gefieder Arg versengtest in den Flammen.“ - �Willst du das, was mir und jedem Menschenpflicht gebeut, verdammen?“

24 �Ne kondamnas mi, mi laŭdas noblan faron, pensas nure: kio pelis vin, ne estis tio homa devo pure.

24 �Ich verdamme nicht, ich lobe Edle Tat; indes ich meine, Was dich trieb in Rauch und Gluten, War nicht Menschenpflicht alleine.

25 La ĉasist’ fariĝis predo, kaj la falk’ malsovaĝigi lasis sin, per leda ĉapo sin blindigi kaj lamigi.“ 25 Freier Jäger ward zur Beute, Wilder Falk, er ließ sich zähmen, Blenden mit der Lederkappe, Mit der Riemenkette lähmen.“

26 �Ho, patrino, vi severa! Dolorigas min ja tiaj vortoj viaj; jam suferis mi sufiĉe de aliaj!“ 26 �Sei nicht unhold, strenge Mutter; Schmach und Unbill zur Genüge Widerfuhr mir bei den andern: Sei nicht herb und laß die Rüge!“

27 �Luktis vi kun urs’ kaj rompis vi la ostojn ja de tiu: Ĉu dum flor-rompado pikis vin insekt’ aŭ vermo iu?

27 �Weiland rangst du mit dem Bären Und zerknicktest ihm die Knochen: Hat dich jetzt beim Blumenbrechen, Feiner Knab’, ein Wurm gestochen?

28 Ĉu vi ploras nun, ĉar skrapis fine vin per sia pinta ungo la katet’, kun kiu longe estas vi ludinta?“ 28 Hat, mit dem du lange spieltest, Endlich dich gekratzt das Kätzchen, Und nun siehst du, armer Junge, Weinend auf dein wundes Tätzchen?“

29 �Akraj estas viaj vortoj; luktas ja en mia sino unu kontraŭ la alia amo kaj malaminklino.^{20} 29 �Mutter, scharf sind deine Worte, Schärfer als des Schwertes Hiebe; Doch vernimm: in meiner Seele Hadern zornig Haß und Liebe.

30 Mi parolos aŭ mi mortos! Kion mi en mia sino longe portis, mi ĝin povas plendi nur al vi, patrino.

30 Sprechen muß ich oder sterben! Was ich lange stumm getragen, Einem muß ich’s, und von allen Dir nur, Mutter, kann ich’s klagen.

…  …

20 aŭ:

�Akraj estas viaj vortoj; luktas ja en mia koro unu kontraŭ la alia amo kaj malamfervoro.

5/7

31 Helpu min, min malsanulon, min konsilu, saĝulino! Estas, kiun mi nun amas^{21} kristanin’, de Frank’ filino!“ 31 Gib mir Rat, du weise Wala, Kluge Idis, hilf dem Kranken: Die ich lieb’, ist eine Christin Und die Tochter eines Franken!“

32 Jen la druidin’ rektigis sin, profunde ŝi suspiris, dolorige kaj severe jenon al Elmaro diris:

32 Und die Drude, aufgerichtet Ihres Leibes Riesenlänge, Seufzte tief, und beide Hände Hebend, sprach sie schmerzlichstrenge:

33 �Jam perdita estas vi! Se brulus la haldomo via, malpli estus pereiga jena brul’ ol fajro tia.

33 �Elmar, geh, du bist verloren! Stünd’ in Brand dir Saal und Scheuer, Minder wäre dir verderblich Jene Glut als dieses Feuer.

34 Iru al la Franka grafo, ke vin tiu kristanigu, antaŭ l’ kruco vi vin klinu kaj per akvo vin baptigu.

34 Geh: du gehst zum schwarzen Grafen, Geh: du gehst zum Sachsenhasser, Beugst dem Kreuz den stolzen Nacken, Beugst den Kopf dem Christenwasser.

35 Ĉu ne opiniis digna vi el virgulinoj niaj iun zorgi pie por la dom’ kaj stal’ kaj korto viaj?“ 35 Hast du unsrer blonden Jungfraun Keine wert genug gehalten, Deines Hofes, deiner Halle, Deines Herdes fromm zu walten?“

36 Diris li: �La dipatrino pesas ĝojojn kaj dolorojn; kiel vento akvo-ondojn ŝi kondukas la hom-korojn.

36 Er darauf: �Die Göttermutter Wägt die Freuden und die Schmerzen; Wie der Wind die Wasserwellen Leitet sie die Menschenherzen.

37 Ĉu memoras vi je l’ kant’ pri Svanahildo, la aminda, kiu ploris - ni ĝin ofte kantis - pri junulo Vinda. ^{22} 38 Denkst du nicht des alten Liedes, das wir oft gesungen haben, Wie einst Swanahild, die schöne, Weint’ um einen Wendenknaben,

38 Dronis tiu Vinda knabo, ŝi priploris sian amon; amas mi nun ekstertribe, ĉu ne faris ŝi la samon?“ 39 Weint’ um einen Wendenknaben, Der verging im Eis der Elbe? Lieb’ ich außerhalb des Stammes, Tat nicht Swanahild dasselbe?“

…  …

21 aŭ:

Estas tiu, kiun amas mi, de l’ Franka graf’ filino!”

22 Vindoj aŭ Vendoj estas alia nomoj por la Slavoj. La Germanoj (kaj verŝajne ankaŭ iliaj antaŭuloj, la ĝermanaj triboj) nomis siajn orientajn najbarojn tiel, en la germana lingvo: Wenden.

6/7

39 Ŝi mallevis sian kapon: �Jarojn vidis mir fordrivi, mi malhelon antaŭvidas; triste estas longe vivi.

39 Traurig sank das Haupt der Alten: �Bitter ist es, lang zu leben; Dunkle Jahre, Reih’ an Reihe Les’ ich auf den Runenstäben;

40 Ol la altaj kverkoj tie estas mi jam pli maljuna, kiuj multajn jarojn kreskis ĝis ilia alto nuna.

40 Älter als der Wald, ich kannte Schon als Eicheln jene Eichen, Graue Hünen, deren Häupter Jetzt bis in die Wolken reichen.

41 Estas mi jam prae aĝa, ^{23} fremda en la novaj aĵoj, mi egalas al kaduka trunko inter maj-verdaĵoj.

41 Unverstanden wie die Sage, Überalt und fremd im Neuen, Gleich ich einem morschen Stumpfe Zwischen frühlingsgrünen Maien.

42 Laca estas mi jam ege; baldaŭ mi pro mortmalsano el Saksuj’ salutojn lastajn portos al la di’ Votano.

42 Schlummerschwer sind meine Augen, Wandermüde meine Füße; Aus den Sachsengauen bring’ ich Wodan bald die letzten Grüße.

43 Dia sorto, homa sorto estas antaŭdecidita: Unu restas, regas. - Via vojo estas destinita.

43 Götterschicksal, Menschenschicksal Ist auf ew’gen Rat gegründet: Einer bleibt und herrscht. - Dir aber Hätt’ ich Beßres gern verkündet.

44 Iru! Aŭdas en la arboj mi jam mesaĝiston mian: Sur arbaraj padoj sombraj vi renkontos faton vian!“ - 44 Geh, ich höre meine Boten, Die sich in den Wipfeln regen: Auf des Waldes düstern Pfaden Tritt das Schicksal dir entgegen!“ -

45 Iris nun Elmar’. - La luno kaŝis sin post nub-kurteno; pluvo-gutoj susuradis, grize venis la mateno.

45 Elmar ging. - In Wolkenschleiern Hatte sich der Mond verborgen; Tropfen rauschten auf die Blätter, Grau und trübe kam der Morgen.

46 Sen konsol’, melankolie tra l’ arbar’ li iris tiam; tiom fremda kaj soleca ^{24} li sin sentis ja neniam.

46 Sonder Rat, mit schwerem Mute Schritt der Jüngling durch die Loden, Nie so einsam und vergessen, Nie so fremd auf eignem Boden.

…  …

23 aŭ:

Estas mi sagao-aĝa,

24 aŭ:

tiom sola, forgesita estis li ĝis nun neniam.

7/7

47 Kion diris la Valino, ^{25} kiel li komprenu tion? Ĉu ŝi celis malamikon? - Ĉu koleran iun dion? - 47 Was die Wala sprach, das dunkle Rätselwort, wie soll er’s fassen? Meint sie Götter, die ihm zürnen? - Meint sie Menschen, die ihn hassen? -

48 Iru vi nur! Bonaj fortoj ^{26} ankaŭ gardos vin estonte: Sur arbaraj padoj iras vi al via fat’ renkonte.

48 Geh nur, Elmar; holde Mächte Sind dir nah auf allen Wegen: Auf des Waldes grünen Pfaden Tritt das Schicksal dir entgegen.

Traduko de la Germana poemo “Dreizehnlinden, Kapitel 8, Die Drude” de Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05) en Esperanton de Manfred Retzlaff (∗1938-11-04).

Arg-580-1171 (2012-04-26 09:51:11)

Verkinto de tiu ĉi Germana poemo estas Friedrich Wilhelm Weber (Frederiko Vilhelmo Vebero, ∗1813-12-25 – †1894-04.05).

Arg-580-1170 (2012-04-22 15:33:44)

25 Laŭ la ĝermana mitologio estics Wala, esperante: Valino, la nomo de iu profetino aŭ ĝenerale profetino.

26 aŭ:

Iru vi, Elmaro! Bonaj fortoj gardos vin estonte: